Mỗi người kinh doanh đều mong muốn công việc của mình thuận lợi, mang lại nguồn lợi nhuận như kỳ vọng, nhưng rõ ràng vẫn có những người phải dừng cuộc chơi chỉ sau thời gian ngắn, có những khó khăn mà chúng ta không thể lường trước được, nhưng có những cách làm mà sai lầm khó có thể sửa chữa được và dẫn đến thất bại trông thấy. Trong môi trường kinh doanh cửa hàng tạp hóa, hay siêu thị mini cũng vậy, có những người trước khi khởi động kinh doanh đã biết chắc tỉ lệ thất bại rất cao.

5 yếu tố có thể nhìn nhận thấy một cửa hàng sẽ thất bại trước khi khai trương đó được xếp theo mức độ ảnh hưởng giảm dần và đơn vị kinh doanh nào mắc càng nhiều sai lầm thì sẽ đẩy cơ hội thanh lý lên cao hơn và thời gian dẫn đến thanh lý cũng sẽ nhanh hơn.
1. Thiếu vốn
2. Lựa chọn sai lầm mô hình kinh doanh
3. Đầu tư quá nhiều vào cơ sở vật chất
4. Chi phí quá cao
5. Không có nền tảng

Trước khi chúng ta đi vào phân tích 5 vấn đề trên cần nhìn nhận khách quan một cách tổng quan về những yếu tố trên. Bởi có những người may mắn có được điều kiện tốt, và chính điều đó là hậu phương vững chắc để giảm thiểu rủi ro trong kinh doanh.

Ví dụ như ở mục 1 đó chính là thiếu vốn đầu tư kinh doanh, nhưng môi trường kinh doanh tạp hóa, rất nhiều người sử dụng mặt bằng kinh doanh tại nhà, và họ không phải chịu chi phí thuê mặt bằng kinh doanh như những người khác. Chúng ta biết rồi đó, ở Việt Nam kinh doanh tạp hóa, hay minimart mặt bằng là một trong những chi phí chủ đạo, chính vì vậy, đối với những người cắt giảm được khoản chi phí này là một lợi thế không hề nhỏ, chưa nói là lớn do đó đối tượng này có thể thiếu vốn nhưng chưa chắc đã phải dẫn đến thanh lý.

Chính vì vậy, nhìn nhận đánh giá mô hình kinh doanh được dựa trên nền tảng của một đơn vị kinh doanh phải chịu đầy đủ các chi phí hoạt động kinh doanh của cửa hàng bao gồm:
+ Chi phí mặt bằng
+ Chi phí nhân sự
+ Lãi ngân hàng
+ Khấu hao tài sản cố định
+ Chi phí điện, nước, mạng
+ Thuế
+ Chi phí khác: Túi bóng, giấy in…

Chủ đề 1: Thiếu vốn đầu tư
Bất kể mô hình kinh doanh nào cũng cần lượng vốn tương ứng với mô hình kinh doanh đó, kinh doanh cửa hàng tạp hóa, siêu thị mini cũng không phải ngoại lệ, đối với một cửa hàng kinh doanh mô hình siêu thị mini vốn đầu tư cần được xác định dựa trên ba yếu tố chính:

von-dau-tu-cho-cua-hang-tap-hoa
Vốn đầu tư cho cửa hàng tạp hóa

+ Chi phí mặt bằng: Đối với những chủ hộ kinh doanh phải thuê mặt bằng cần xác định chi phí đóng tiền thuê mặt bằng và đặt cọc, ví dụ một cửa hàng 60m2 thuê với giá 10tr/ tháng, đóng tiền nhà 6 tháng và đặt cọc 1 tháng, đồng nghĩa bạn phải đầu tư để sử dụng mặt bằng này trong 6 tháng đầu là 70 triệu đồng

+ Tiền đầu tư cơ sở vật chất: Tiền đầu tư cơ sở vật chất là những khoản bắt buộc phải đầu tư để kinh doanh cửa hàng tạp hóa bao gồm các hạng mục cơ bản như: Sơn sửa, biển bảng, giá kệ siêu thị, phần mềm bán hàng, máy tính, đầu đọc mã vạch, máy in phiếu bán hàng, tủ mát, tủ đông (nếu không xin được)…

+ Vốn tiền hàng: Vốn tiền hàng chính là khoản đầu tư vốn để nhập hàng kinh doanh, và nó là yếu tố quan trọng để mang lại doanh số bán hàng cho cửa hàng, kết hợp với việc lựa chọn sản phẩm kinh doanh phù hợp, kỹ năng bán hàng của nhân viên bán hàng.

Do đó, việc dự tính vốn đầu tư kinh doanh cho mô hình cửa hàng của mình là vô cùng quan trọng, nên trong trường hợp vốn đầu tư kinh doanh không phù hợp, tức là thấp hơn hạn mức đầu tư cơ bản, thì cửa hàng khó có thể tồn tại.
=> Cách tính vốn dự trù cho một cửa hàng (đi thuê mặt bằng)
Ví dụ đối với mô hình kinh doanh mini mart 60m2, thuê mặt bằng 10 triệu/thang, và đóng 6 tháng đầu, cộng với đặt cọc 1 tháng thì lượng vốn đầu tư có thể cơ bản như sau.
Đối với cửa hàng kinh doanh minimart phổ thông, vốn dự trù cần đầu tư cho cho cơ sở vật chất và vốn tiền hàng có thể được tính theo công thức như sau:
Vốn đầu tư = Diện tích kinh doanh (m2) x (7 – 10) triệu
Tức là một cửa hàng 60m2 cần vốn đầu tư tối thiểu từ: 420 triệu đến 600 triệu, tính thêm khoản đầu tư mặt bằng sẽ lên thành: 490 triệu đến 670 triệu.
Công thức phân chia vốn đầu tư cơ sở vật chất và vốn tiền hàng theo tỷ lệ 20% và 80%.
Chính vì vậy, ở Hà Nội, nếu một cửa hàng phải đi thuê mặt bằng 60m2 với giá 10tr/ tháng, tổng vốn đầu tư dưới 500tr thì khó có cơ hội tồn tại.

Chủ đề 2: Lựa chọn sai mô hình kinh doanh

lua-chon-sai-lam-mo-hinh-kinh-doanh
Lựa chọn sai lầm mô hình kinh doanh

Mô hình kinh doanh có thể được chia thành 02 dạng:

+ Bán buôn hay bán lẻ: Tâm lý ban đầu của các chủ cửa hàng kinh doanh đa phần có thói quen suy nghĩ muốn thêm mảng bán buôn để được doanh số cao, và được nhập sản phẩm số lượng lớn từ nhà cung cấp để được giá thấp. Nhưng họ không biết cội nguồn của mô hình bán buôn từ đâu mà có, và vì sao mô hình đó phát triển. Trong thập niên gần đây, các doanh nghiệp phân phối họ đã ra tăng độ phủ hàng với đội ngũ sale thị trường cung cấp tới từng cửa hàng nhỏ, kể cả trong ngõ, ngách, nên chỉ tồn tại mô hình kênh buôn lớn, còn các cửa hàng kinh doanh tạp hóa ngày nay chỉ buôn phục vụ cho mấy cửa hàng bán trà đá, hoặc cho người tiêu dùng lấy số lượng nhiều.

Cần lưu ý điểm nữa rằng, ngày nay cửa hàng tạp hóa mọc san sát nhau, tâm lý tiêu dùng cũng đã thay đổi, người tiêu dùng thích nhanh, gọn, tiện, lợi và chính tâm lý đó họ không có nhiều thời gian để đi xa cả 2,3km để mua sản phẩm rẻ hơn so với quầy hàng gần địa điểm họ sinh sống hoặc làm việc. Tức là gì? Phạm vi hoạt động cung cấp của một cửa hàng tạp hóa, siêu thị mini ngày càng co hẹp, do đó, mãi lực cung cấp quầy hàng của bạn phạm vi cũng chỉ có hạn, do đó nếu lựa chọn mô hình kinh doanh bán buôn hay bán giá rẻ để lấy số lượng là một vấn đề cần cân nhắc.

Điều nguy hiểm chính là lợi nhuận của mô hình bán buôn thấp hơn bán lẻ rất nhiều, thậm trí rất nhiều, bán buôn tỷ lệ % chỉ dịch chuyển 2-3%, chính vì vậy đa phần các cửa hàng tạp hóa, minimart kết hợp bán buôn và bán lẻ chỉ có biên lợi nhuận tầm 5-6% là nguyên nhân đó, đối với một quầy hàng phải thuê mặt bằng thì với tỷ lệ % như vậy chắc chắn không đủ để duy trì hoạt động của cửa hàng, hoặc kết quả kinh doanh cuối cùng (sau khi trừ tất cả các chi phí) sẽ không cao.

+ Mô hình kinh doanh ngành hàng: Mỗi mô hình kinh doanh ngành hàng có đặc điểm riêng, và cần cách thức kinh doanh khác nhau như: Mẹ và bé, thực phẩm sạch, siêu thị mini, cửa hàng tạp hóa… Vậy việc lựa chọn mô hình kinh doanh cần phải được phân tích kỹ. Ở đây chỉ lấy ví dụ mô hình kinh doanh mẹ và bé.

– Vốn đầu tư lớn: Kinh doanh mẹ và bé cần vốn đầu tư lớn hơn so với minimart rất nhiều, thường gấp 1,5 lần. Do đó thay vì với số vốn vừa đủ để mở một cửa hàng tạp hóa hay minimart bạn chọn mô hình kinh doanh mẹ và bé là sai lầm, và sẽ thất bại bởi nguyên nhân thiếu vốn.

– Lợi nhuận thấp: Trong mô hình kinh doanh mẹ và bé, cũng có những sản phẩm mang lại lợi nhuận cao như: Đồ chơi, phụ kiện cho bé… Nhưng trong ngắn hạn, khi lượng khách không có nhiều, và doanh số chủ yếu tập trung từ những sản phẩm sữa bột tỷ lệ % lợi nhuận dịch chuyển 2-4%, với quy mô nhỏ bạn khó có thể có được nguồn hàng giá tốt, bởi đối với các quầy hàng chuyên sữa lớn họ có rất nhiều lợi thế về nguồn hàng, PG, trưng bày của các hãng.

– Sự phát triển mô hình kinh doanh online: Trong mô hình kinh doanh mẹ và bé, không chỉ đơn giản có mỗi sữa bột, người tiêu dùng có thể mua sữa bột bất cứ ở quầy hàng nào gần nơi họ sinh sống hoặc làm việc, nhưng khi người tiêu dùng có nhu cầu mua đồ chơi, phụ kiện, quần áo… cho con của họ, thì không thể nào họ chạy qua các cửa hàng hỏi họ có bán núm vú cho bé không? Đương nhiên là không rồi? Vậy họ mua ở đâu? Chắc chắn là họ lên google tìm kiếm xem ở gần đó có đơn vị nào bán và qua đó tham khảo, và dần dần thành thói quen tiêu dùng online. Chính vì vậy, mô hình chuyên sữa, hay mẹ và bé ở các vùng quê vẫn phát triển đều, còn ở các khu đô thị lớn thì số lượng các cửa hàng nhỏ kinh doanh đồ mẹ và bé rất khó tồn tại, sự phát triển của các chuỗi bán lẻ siêu thị mẹ và bé đang dần lớn mạnh và họ đang chiếm hết thị phần, bởi mô hình kinh doanh của các chuỗi mẹ và bé là sự kết hợp giữa online và truyền thống.

Chủ đề 3: Đầu tư quá nhiều vào cơ sở vật chất

Tâm lý kinh doanh của các chủ cửa hàng tạp hóa, hay siêu thị minimart là muốn cửa hàng mình được thiết kế, trang bị, đầu tư cơ sở vật chất sao cho sang trọng, bắt mắt. Đó là điều hoàn toàn chính đáng để phục vụ khách hàng được tốt hơn, nhưng cần lưu ý phải phù hợp với hoàn cảnh của mình, và nhất là điều kiện tài chính.

Phù hợp với hoàn cảnh của mình đó chính là việc bạn phải đi thuê mặt bằng kinh doanh, và chắc chắn nó có thời hạn nhất định, thông thường 3-5 năm. Do đó việc đầu tư cơ sở vật chất của cửa hàng đi thuê so với cửa hàng của nhà mình nó khác hẳn, vì chi phí khấu hao tài sản cố định sẽ bị tăng lên đáng kể. Ví dụ bạn phát sinh thêm tiền đầu tư cơ sở vật chất thêm 50 triệu không đáng có, khi chia đều cho 60 tháng tức là bình quân mỗi tháng bạn mất hơn 800 ngàn đồng.

dau-tu-qua-nhieu-vao-co-so-vat-chat
Đầu tư cơ sở vật chất đắt tiền không phù hợp với sản phẩm kinh doanh

Tiềm lực tài chính: Đó là việc đầu tư quá nhiều vào cơ sở vật chất sẽ làm giảm thiểu vốn tiền hàng để kinh doanh, và nó sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới doanh thu bán hàng khi cửa hàng đi vào hoạt động, và đương nhiên sẽ ảnh hưởng trực tiếp tới việc duy trì hoạt động sau này. Chủ cửa hàng kinh doanh cửa hàng tạp hóa, siêu thị minimart cần lưu ý giai đoạn 6 tháng đầu là giai đoạn khó khăn nhất trong việc duy trì và phát triển công việc kinh doanh của mình.

Chủ đề 4: Chi phí quá cao

Ở đây đang nói về 7 loại chi phí cho cửa hàng bao gồm:
+ Chi phí mặt bằng
+ Chi phí nhân sự
+ Lãi ngân hàng
+ Khấu hao tài sản cố định
+ Chi phí điện, nước, mạng
+ Thuế
+ Chi phí khác: Túi bóng, giấy in…

chi-phi-cao
Chi phí cố định cao bất thường

Chúng ta có thể nhìn thấy hai loại chi phí chủ đạo và cũng chính là chiếm lớn nhất trong tổng chi phí đó chính là: Chi phí mặt bằng và chi phí nhân sự.

Chi phí mặt bằng: Cần phải lựa chọn địa điểm, diện tích, giá thành phù hợp với mô hình, vốn đầu tư kinh doanh cửa hàng.

Như ví dụ ở trên cho cửa hàng có diện tích 60m2. Thay vì với số vốn đầu tư là 500tr, đó là con số tối thiểu để đầu tư kinh doanh, do đó chỉ nên thuê mặt bằng tối đa 60m2. Chính vì vậy, thuê mặt bằng quá rộng, dẫn đến chi phí mặt bằng bị độn lên cao sẽ ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh.

Chi phí nhân sự: Đầu tiên, cần xác định nhân sự là bộ phận cực kỳ quan trọng và nó quyết định đến việc sinh tồn của bất kể mô hình kinh doanh nào, trong môi trường kinh doanh cửa hàng tạp hóa, hay cửa hàng minimart nhân sự càng cần phải được đầu tư, nhất là kỹ năng bán hàng bởi đây là mô hình kinh doanh trực tiếp.

Vậy chi phí nhân sự nên hiểu như thế nào? Đó là khoản cần thiết, nhưng cần phải cân đối hài hòa, phù hợp với mô hình kinh doanh của mình, nhưng không được lãng phí khi nhu cầu chưa có.

Để cửa hàng kinh doanh hiệu quả thì nên duy trì tối thiểu 02 nhân sự bán hàng cùng tại một thời điểm, bởi khi quầy hàng có hai khách hàng vào mua hàng cùng lúc, rõ ràng khi chỉ có một người đứng bán hàng không thể nào phục vụ tốt cho cả hai người khách hàng đó cùng lúc.

Chủ đề 5: Không có nền tảng

Ai bước vào môi trường kinh doanh cửa hàng tạp hóa, hay minimart đều nắm bắt được phần nào cạnh tranh khốc liệt, và đương nhiên tính đào thải cũng sẽ rất cao, nên đối với những người không có nền tảng kinh doanh ở môi trường này là một bất lợi rất lớn, ngay cả với rất nhiều người có thâm niên kinh doanh mô hình này vài năm, cũng không thể thoát ra được sự cạnh tranh đó. Tại sao lại như vậy?

Đối với cửa hàng mới: Như những kiến thức ở trên, một cửa hàng mới bắt tay vào kinh doanh sẽ gặp phải vô vàn khó khăn, từ cách tìm nguồn hàng, cạnh tranh giá rẻ, thiếu kiến thức kinh doanh, kỹ năng bán hàng, quầy hàng cũ luôn có xu hướng dìm chết quầy hàng mới bằng cả những cách tích cực lẫn tiêu cực, rủi ro về hàng nhái hàng giả, lừa đảo, lựa chọn những sản phẩm kinh doanh hiệu quả….

Đối với quầy hàng cũ: Tại sao các quầy hàng cũ vẫn không ở trong trạng thái an toàn, bởi vì khi các quầy hàng cũ cố gắng, vất vả vượt qua được những khó khăn giai đoạn đầu, và dần bước vào ổn định thì sự xuất hiện của những quầy hàng tạp hóa, minimart mới mở ra là lẽ đương nhiên, và bắt đầu lại tiếp diễn công cuộc cạnh tranh, thu hút khách hàng…

Nền tảng của chủ cửa hàng kinh doanh đó chính là kiến thức kinh doanh, trong kiến thức kinh doanh bao gồm rất nhiều yếu tố. Ai chưa hoặc đã kinh doanh mô hình cửa hàng tạp hóa hay minimart đều biết được rằng, để kinh doanh cửa hàng hiệu quả cần phải hoàn thiện rất nhiều yếu tố từ kỹ năng đến kiến thức. Cuộc chơi nào cũng có người chiến thắng và kẻ thất bạn, môi trường kinh doanh nào cũng có sự cạnh tranh và đào thải tự nhiên của nó, chính vì vậy là người chủ cửa hàng kinh doanh, bạn cần trang bị cho mình một nền tảng kiến thức để có thể vượt qua được đối thủ và quản trị cạnh tranh sau này, để sự phát triển mang tính bền vững.

Nếu bạn muốn nâng cao kiến thức kinh doanh cho cửa hàng của mình có thể tham khảo khóa học Setup Minimart Pro tại đây:

dang-ky-tai-day-1

Advertisements